Οι Νομοθετικές αλλαγές στα Online Casino Στο πέρασμα των χρόνων

Η Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ) αποτελεί σήμερα τον κεντρικό φορέα που οργανώνει και ελέγχει τη νόμιμη αγορά τυχερών παιχνιδιών στην Ελλάδα. Η αρχική της σύσταση έγινε το 2004, ωστόσο η πραγματική λειτουργική της δραστηριοποίηση ξεκίνησε το 2011, όταν απέκτησε σαφείς αρμοδιότητες και ανεξάρτητη διοικητική υπόσταση.

Από τότε μέχρι σήμερα, η ΕΕΕΠ έχει εξελιχθεί σε έναν ρυθμιστικό φορέα που καλείται να εποπτεύει τόσο τα επίγεια καζίνο όσο και τις διαδικτυακές πλατφόρμες, μέσα σε μια αγορά που αλλάζει συνεχώς λόγω της τεχνολογίας και της διείσδυσης των online υπηρεσιών.

Η πορεία της συνοδεύτηκε από σημαντικές νομοθετικές αλλαγές, αυστηρότερες προδιαγραφές λειτουργίας, καθώς και νέους κανόνες.

Στο κείμενο που ακολουθεί θα δούμε πώς διαμορφώθηκε ο ρόλος της Ελληνικής Ρυθμιστικής Αρχής, ποιες είναι οι βασικές κανονιστικές παρεμβάσεις που ισχύουν σήμερα και ποιες προκλήσεις μένει να αντιμετωπιστούν, προκειμένου η αγορά να λειτουργεί με διαφάνεια και ασφάλεια για όλους.

Κύριες νομοθετικές εξελίξεις και θεσμικό πλαίσιο

Πριν η ΕΕΕΠ αποκτήσει τη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα, το ελληνικό κράτος χρειάστηκε να διαμορφώσει ένα σταδιακό θεσμικό πλαίσιο, ικανό να ρυθμίσει μια αγορά που αναπτυσσόταν ιδιαίτερα γρήγορα και σε μεγάλο βαθμό, χωρίς σαφείς κανόνες. Οι βασικότερες νομοθετικές εξελίξεις στο θεσμικό πλαίσιο γύρω από τα τυχερά παιχνίδια στην Ελλάδα είναι:

1. Ίδρυση και λειτουργία της ΕΕΕΠ

Η Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων δημιουργήθηκε αρχικά το 2004 με τον νόμο 3229/2004, με στόχο την οργάνωση και την εποπτεία της αγοράς παιχνιδιών καζίνο στην Ελλάδα. Ωστόσο, η Αρχή δεν λειτούργησε άμεσα, καθώς το τότε πλαίσιο δεν είχε ακόμη διαμορφωθεί πλήρως. Η πραγματική ενεργοποίησή της ήρθε αρκετά αργότερα, το 2011, με τον νόμο 4002/2011, ο οποίος της έδωσε ξεκάθαρες αρμοδιότητες και ανεξάρτητη διοικητική υπόσταση. Από εκείνο το σημείο και μετά λειτουργεί ως πλήρως αυτοτελής Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή, με ευθύνη για την εποπτεία τόσο των επίγειων όσο και των ηλεκτρονικών παιγνίων.

Στα επόμενα χρόνια προστέθηκαν αρκετές νομοθετικές διατάξεις και συγκεκριμένα με τους νόμους 4021/2011, 4038/2012, 4141/2013, 4170/2013, 4182/2013, 4209/2013, 4223/2013, 4255/2014 και 4261/2014. Με αυτούς ρυθμίστηκαν λεπτομερώς η εσωτερική λειτουργία της Αρχής, ο τρόπος οικονομικού ελέγχου και η επίβλεψη των παρόχων καζίνο. Ιδιαίτερα σημαντικό υπήρξε και το Προεδρικό Διάταγμα 31/2014, με το οποίο οι δαπάνες της ΕΕΕΠ ανατέθηκαν σε προληπτικό έλεγχο από το Ελεγκτικό Συνέδριο, με στόχο την ενίσχυση της αξιοπιστίας και της διαφάνειας στον τρόπο λειτουργίας της.

2. Άδειες και Κανονισμοί για διαδικτυακά παιχνίδια

Η πιο σημαντική στιγμή στη ρύθμιση της διαδικτυακής αγοράς τυχερών παιχνιδιών ήρθε την περίοδο 2020-2021, όταν ολοκληρώθηκε για πρώτη φορά το μόνιμο σύστημα αδειοδότησης για online παιχνίδια καζίνο live και στοιχήματος. Με βάση τις σχετικές υπουργικές αποφάσεις ΥΑ 79292 ΕΞ 2020 και ΥΑ 79835 ΕΞ 2020 σε συνδυασμό με τον ν. 4002/2011 όπως τροποποιήθηκε, θεσπίστηκαν δύο βασικοί τύποι αδειών.

Η πρώτη είναι η Άδεια Τύπου 1 για το διαδικτυακό στοίχημα και η δεύτερη η Άδεια Τύπου 2 για τα υπόλοιπα διαδικτυακά παίγνια και τα παιχνίδια του live casino. Από τη στιγμή εκείνη, κάθε πλατφόρμα που θέλει να δραστηριοποιείται νόμιμα στην Ελλάδα, οφείλει να διαθέτει μία από αυτές τις άδειες και να συμμορφώνεται με τους κανόνες εποπτείας της ΕΕΕΠ.

Η ρύθμιση ωστόσο δεν περιορίστηκε μόνο στις πλατφόρμες που προσφέρουν τα τυχερά παιχνίδια. Με την υπ’ αριθμ. 509/1/11.09.2020 - ΦΕΚ Β 4140/28-09-2020 απόφαση της Ε.Ε.Ε.Π. θεσπίστηκε και η υποχρέωση αδειοδότησης των συνεργατών στον χώρο του iGaming (Casino affiliates), δηλαδή των ιστοσελίδων και των εταιρειών που προωθούν/ διαφημίζουν τα νόμιμα online casino live και τις στοιχηματικές εταιρίες.

Μάλιστα, για τη συγκεκριμένη κατηγορία, η ΕΕΕΠ καθόρισε ξεχωριστή «Άδεια Καταλληλότητας των Συνεργατών Προωθητικών Ενεργειών Τυχερών Παιγνίων μέσω Διαδικτύου» και δημιούργησε Μητρώο Συνεργατών, ώστε να διασφαλίζεται ότι η προώθηση γίνεται με νόμιμους και διαφανείς τρόπους.

3. Εγχειρίδιο Ελέγχου (ΕΓΑΕ)

Ένα ακόμη σημαντικό βήμα στη διαφάνεια και την οργάνωση της αγοράς ήταν η ανανέωση του Εγχειριδίου Γενικών Αρχών Ελέγχου (ΕΓΑΕ). Τον Μάρτιο του 2025 δημοσιεύθηκε η τρίτη έκδοσή του, η οποία περιγράφει με πιο σαφή και αναλυτικό τρόπο το πώς διεξάγονται οι έλεγχοι από την ΕΕΕΠ, ποια πρότυπα εφαρμόζονται και ποια δεοντολογικά κριτήρια τηρούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της Αρχής.

Στόχος του εγχειριδίου είναι να υπάρχει ενιαία μεθοδολογία, ώστε ο έλεγχος να είναι αντικειμενικός, τεκμηριωμένος και πλήρως ευθυγραμμισμένος με το θεσμικό πλαίσιο. Με αυτόν τον τρόπο η ΕΕΕΠ όχι μόνο εποπτεύει τους παρόχους, αλλά αποδεικνύει ότι η ίδια λειτουργεί με πρότυπα διαφάνειας και θεσμικής λογοδοσίας, ενισχύοντας την αξιοπιστία της αγοράς τόσο για παίκτες όσο και για επιχειρήσεις.

4. Αναμόρφωση του ρυθμιστικού πλαισίου

Η αλήθεια είναι ότι οι νομοθετικές αλλαγές στον κλάδο των τυχερών παιχνιδιών είναι πολλές και το νομοθετικό πλαίσιο Ελλάδα έχει διαμορφωθεί αρκετά αποσπασματικά, με πολλές τροποποιήσεις, διαφορετικές πηγές κανόνων και συχνά ασάφειες. Κάτι που όπως είναι λογικό, καθιστά αρκετά δύσκολη την παρακολούθηση όλων των κανονιστικών διατάξεων και την τήρησή τους.

Για τον λόγο αυτό, η ΕΕΕΠ ανακοίνωσε πρόσφατα την έναρξη ενός ολοκληρωμένου έργου κωδικοποίησης και αναβάθμισης του πλαισίου, ώστε να υπάρξει συνοχή, σαφήνεια και μεγαλύτερη ευκολία κατανόησης. Το έργο αυτό θα περιλαμβάνει την πλήρη αξιολόγηση των υφιστάμενων ρυθμίσεων με στόχο να συγκεντρωθούν και να οργανωθούν σε ένα ενιαίο και λειτουργικό σύστημα κανόνων.

Με τον τρόπο αυτό, η Ελληνική Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων θέλει να αντιμετωπίσει την «πολυνομία» και την «κακονομία» που δυσκολεύουν τόσο τους παρόχους, όσο και τους συνεργάτες και τους παίκτες, δημιουργώντας ένα πιο ξεκάθαρο περιβάλλον ρύθμισης.

5. Εποπτεία των ψυχαγωγικών (non-gambling) παιχνιδιών

Ένα ακόμη ζήτημα που έχει τεθεί προς επανεξέταση είναι το πλαίσιο εποπτείας για τα λεγόμενα «ψυχαγωγικά παιχνίδια» σε internet cafés ή μικρούς χώρους ψυχαγωγίας. Σύμφωνα με την ΕΕΕΠ, οι ισχύουσες ρυθμίσεις έχουν πλέον καταστεί αναχρονιστικές και δημιουργούν δυσανάλογη γραφειοκρατική επιβάρυνση, χωρίς σημαντικό όφελος για το δημόσιο συμφέρον.

Τα συγκεκριμένα παιχνίδια δεν ανήκουν στην κατηγορία των τυχερών παιγνίων και στην πράξη εποπτεύονται ήδη από την τοπική αυτοδιοίκηση και την αστυνομία. Ωστόσο, η υποχρέωση εποπτείας τους από την ΕΕΕΠ παραμένει τυπικά ενεργή, γεγονός που αποσπά πόρους από άλλους ελεγκτικούς τομείς και ταλαιπωρεί μικρές επιχειρήσεις που δεν σχετίζονται με την αγορά καζίνο.

Έτσι, η Αρχή έχει ξεκινήσει διαδικασία αξιολόγησης του πλαισίου, με στόχο την απλοποίηση ή ακόμη και πλήρη κατάργηση της εποπτείας αυτής, προκειμένου να περιοριστούν οι στρεβλώσεις και να επικεντρωθούν οι έλεγχοι εκεί που πρέπει.

6. Προτάσεις για την αγορά καζίνο

Πέρα από τις ανωτέρω αλλαγές, η ΕΕΕΠ έχει προτείνει και ένα συνολικό σχέδιο αναδιαμόρφωσης της αγοράς καζίνο στην Ελλάδα. Ο βασικός στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πιο σωστό μοντέλο λειτουργίας, το οποίο να προστατεύει τόσο το Δημόσιο όσο και τους παίκτες. Το σχέδιο αυτό προβλέπει τον υποχρεωτικό μετασχηματισμό των υφιστάμενων επιχειρήσεων σε Επιχειρήσεις Καζίνων (ΕΚΑΖ), με άδειες περιορισμένης χρονικής διάρκειας και αυστηρότερο έλεγχο στη λειτουργία τους.

Βασικό σημείο θα αποτελεί η θέσπιση ελάχιστων κεφαλαίων των επιχειρήσεων αυτών, τα οποία αναμένεται να κυμανθούν από 500.000€ έως 1 εκατομμύριο ευρώ, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης. Ο λόγος της συγκεκριμένης προϋπόθεσης είναι να αποτραπεί η λειτουργία πιο αδύναμων οικονομικά επιχειρήσεων, που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Οι νέες συμβάσεις παραχώρησης θα είναι πιο ευέλικτες, επιτρέποντας προσαρμογές και μετεγκαταστάσεις όταν αυτό απαιτείται.

Ιδιαίτερη μέριμνα φαίνεται να λαμβάνουν τα μικρά καζίνο, όπως της Σύρου και της Φλώρινας, τα οποία θα μπορούν να λειτουργούν με πιο ευέλικτους όρους στο ωράριο, ώστε να παραμείνουν ενεργά σε τοπικό επίπεδο. Επιπρόσθετα, οι προτάσεις της ΕΕΕΠ ενισχύουν την εποπτεία, ώστε να αποτρέπονται φαινόμενα κακοδιοίκησης και αδιαφάνειας, τα οποία όχι μόνο δημιουργούν προβλήματα για την ίδια την Αρχή, αλλά οδηγούν και στην αύξηση του παράνομου παιχνιδιού.